De 4 V’s van de EHBO: een eenvoudig stappenplan bij een ongeval
Wanneer er een ongeval gebeurt, weten veel mensen niet goed wat ze eerst moeten doen. Paniek en onzekerheid kunnen ervoor zorgen dat kostbare tijd verloren gaat.
Daarom wordt in EHBO-opleidingen vaak gewerkt met een eenvoudig stappenplan: de 4 V’s van de EHBO.
Deze vier stappen helpen je om rustig, veilig en gestructureerd hulp te verlenen.
De vier V’s zijn:
- Veiligheid
- Vitale functies controleren
- Verwittigen van de hulpdiensten
- Verlenen van eerste hulp
Door deze volgorde te volgen vergroot je de kans dat een slachtoffer sneller en correct geholpen wordt.
1. Veiligheid
De eerste stap in de 4 V’s van de EHBO is altijd veiligheid.
Voordat je hulp verleent, moet je eerst nagaan of de situatie veilig is. Als je zelf gewond raakt, kan je het slachtoffer niet meer helpen en worden er alleen maar meer slachtoffers gemaakt.
Let bijvoorbeeld op mogelijke gevaren zoals:
- verkeer op een drukke weg
- elektriciteit
- brand of rook
- agressie of geweld
- instortingsgevaar
- gevaarlijke stoffen
Probeer de omgeving zo veilig mogelijk te maken voordat je het slachtoffer benadert.
Voorbeelden:
- zet de alarmlichten van je wagen aan bij een verkeersongeval
- vraag omstaanders om het verkeer te waarschuwen
- schakel elektriciteit uit indien nodig
- gebruik handschoenen uit een EHBO-koffer
Pas wanneer de situatie veilig genoeg is, ga je naar het slachtoffer.
2. Vitale functies controleren
De tweede stap van de 4 V’s van de EHBO is het controleren van de vitale functies.
De belangrijkste vraag is: leeft het slachtoffer en ademt het normaal?
Bewustzijn controleren
Controleer eerst of het slachtoffer reageert.
- spreek het slachtoffer luid aan
- schud voorzichtig aan de schouders
Reageert het slachtoffer niet? Dan moet je de ademhaling controleren.
Ademhaling controleren
- kantel voorzichtig het hoofd naar achter
- kijk, luister en voel maximaal 10 seconden
Let op:
- zie je de borstkas bewegen?
- hoor je ademhaling?
- voel je lucht uit mond of neus?
Normale ademhaling aanwezig
Het slachtoffer leeft, maar kan wel andere verwondingen hebben.
Geen normale ademhaling
Dan gaat het mogelijk om een hartstilstand en moet je onmiddellijk starten met reanimatie.
3. Verwittigen van de hulpdiensten
De derde stap van de 4 V’s van de EHBO is het verwittigen van de hulpdiensten.
Bel zo snel mogelijk 112 wanneer de situatie ernstig is.
Dit kan op verschillende manieren.
Rechtstreeks bellen naar 112
Je kan gewoon 112 bellen met je smartphone of vaste telefoon.
Noodfunctie op je smartphone
Veel smartphones hebben een noodfunctie waarbij je 5 keer snel op de vergrendelknop drukt. Hierdoor wordt automatisch een noodoproep gestart.
De 112 BE app
In België kan je ook gebruik maken van de 112 BE app.
Welke informatie moet je geven aan 112?
Wanneer je iemand van de noodcentrale aan de lijn krijgt, geef je duidelijke informatie.
Vertel:
Waar je bent
- adres
- herkenningspunten
- locatie in een gebouw
Wie het slachtoffer is
- baby
- kind
- volwassene
Aantal slachtoffers
Bijvoorbeeld bij een verkeersongeval.
De toestand van het slachtoffer
- bij bewustzijn of niet
- normale ademhaling of niet
- ademhalingsproblemen
- mogelijke verwondingen
Uitgevoerde handelingen
Bijvoorbeeld:
- reanimatie gestart
- AED gebruikt
- wond verzorgd
Eventuele gevaren
- brand
- gaslek
- verkeer
- elektriciteit
Blijf aan de lijn en volg de instructies van de noodcentrale.
4. Verlenen van eerste hulp
De laatste stap van de 4 V’s van de EHBO is het verlenen van eerste hulp.
Welke hulp je verleent hangt af van de situatie.
Enkele voorbeelden:
- reanimatie bij een hartstilstand
- stabiele zijligging bij een bewusteloos slachtoffer dat ademt (zorg er voor dat het slachtoffer warm blijft)
- druk uitoefenen op een bloeding
- koelen van een brandwonde
- immobiliseren van een letsel
Blijf bij het slachtoffer en blijf hulp verlenen tot de hulpdiensten het overnemen.
Samenvatting: de 4 V’s van de EHBO
De 4 V’s van de EHBO vormen een eenvoudig stappenplan dat je helpt om correct te handelen bij een ongeval.
Onthoud de volgorde:
Veiligheid → Vitale functies → Verwittigen → Verlenen
Door deze vier stappen te volgen kan je als omstaander snel en efficiënt eerste hulp verlenen.